HALLER PASİFİZE EDİLDİ, HAL ESNAFI HALDEN KAÇIYORHALLER PASİFİZE EDİLDİ, HAL ESNAFI HALDEN KAÇIYOR
Haberi Paylaş
Antalya Toptancı Hali’nde uzun yıllardır komisyonculuk yapan Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nevzat Akcan, sektörün yaşadığı sorunlara dikkat çekti.
Hal esnafı, üretici ve tüketicinin ortak çıkarlarını korumak amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Akcan, sorunları siyasi parti temsilcileri ve ilgili kurumlarla paylaşmalarına rağmen bekledikleri adımların atılmadığını söyledi.
2024 yılında yapılan seçimle ANTKOMDER Başkanlığı görevini devralan Akcan; yüksek girdi maliyetleri, tarım piyasasındaki belirsizlikler ve nakit akışında yaşanan sıkıntıları sık sık gündeme taşıyor.
Akdeniz Ticaret Dergisi Editörü Ömer Faruk Güder’in sorularını yanıtlayan Akcan, 2012 yılında çıkarılan Hal Yasası’nın yaş sebze ve meyve toptancı hallerini işlevsiz hâle getirdiğini savundu. Mevcut sistemin kayıt dışı ticareti artırdığını ileri süren Akcan, hal esnafının giderek sektörden uzaklaştığını ifade etti.
“SORUNLARIMIZI ANLATIYORUZ ANCAK ÇÖZÜM BULUNMUYOR”
Nevzat Bey, iki yıl önce başkanlığına seçildiğiniz Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneğinde hangi çalışmaları yürütüyorsunuz?
Benden önce görev yapan dernek başkanlarımız gibi biz de komisyoncu hal esnafının, üreticinin ve tüketicinin haklarını korumak için mücadele ediyoruz. Sektörümüzün sorunlarını her ortamda ve ilgili bütün makamlara anlatmamıza rağmen ne yazık ki çözüm konusunda karşılık bulamıyoruz.
Sektörde artık hiçbir şey eskisi gibi değil. Toptancı halleri pasifize edildi. 2012 yılında çıkarılan Hal Yasası, hal esnafını zor durumda bırakırken üreticiyi de kayıt dışı çalışmaya yöneltti.
Bu yasa çıkmadan önce üretici, sebze ve meyvesini tarlasından ya da serasından toplar, hale getirir ve fatura karşılığında satardı. Hal esnafı da fatura kesmek zorundaydı. Ancak 2012’de çıkarılan düzenlemeyle bu uygulama kaldırıldı ve beyan esaslı sisteme geçildi.
Bugün 50 liraya alınan bir ürün, sisteme 5 liraya alınmış gibi bildirilebiliyor ve Ticaret Bakanlığına yapılan bu beyan geçerli kabul ediliyor. Böylece kayıt dışılığa uygun bir ortam oluştu. Sorunlarımızı yetkililer biliyor ancak çözüm üretilmiyor. Derneklerimizin de artık bu sorunları aşmaya gücü yetmiyor.
YAŞ SEBZE VE MEYVEDE FAHİŞ FİYATIN NEDENİ HAL YASASI
Tüketiciler sebze ve meyveye ulaşmakta zorlanıyor. Pazarlardaki yüksek fiyatlar özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların alım gücünü zorluyor. Bu fiyatlar nasıl oluşuyor?
2012 yılında çıkarılan Hal Yasası, sebze ve meyvede yüksek fiyatların oluşmasının en önemli nedenlerinden biridir. Faturasız ve beyan esaslı bildirim sistemi nedeniyle ürünlerin alış fiyatları gerçeğinden düşük gösterilebiliyor.
Üreticiden 50 liraya alınan bir ürün, Ticaret Bakanlığının sistemine 5 liradan alınmış gibi bildiriliyor ancak pazarda 80 liraya satılabiliyor. Daha sonra da pazarlarda ve marketlerde fahiş fiyat uygulandığı söyleniyor. Oysa mevcut yasal düzenleme bu tablonun oluşmasına zemin hazırlıyor.
Yürürlükteki Hal Yasası, hal esnafını ortadan kaldırırken üreticiyi de tüccarın insafına bıraktı. Tarımsal üretim giderleri sürekli yükselirken üretici, ürününü çoğu zaman maliyetinin altında satmak zorunda kalıyor. Ürünü kayıt dışı alan tüccar ise yüksek kâr oranlarıyla tüketiciye ulaştırabiliyor.
“BU YASA DEĞİŞMEZSE HAL ESNAFI HALDE KALAMAZ”
Hal Yasası değiştirilmezse sektörünüzü nasıl bir gelecek bekliyor?
Bu yasa değişmediği sürece hal esnafının hal içerisinde kalması mümkün değil. Üretici, ürününü hal dışında satabiliyor ve mevcut düzenleme buna imkân tanıyor.
Ben de birkaç yıl sonra hal dışına çıkmak zorunda kalabilirim. Çünkü sistem âdeta kayıt dışı çalışmayı teşvik ediyor. Üretici, ürününü hale getirmeden istediği kişiye, istediği yerde doğrudan satabiliyor. Dünyada örneği olmayan bir sistemle karşı karşıyayız.
Hal esnafı halden çıkıyor, yaş sebze ve meyve toptancı halleri ise giderek boşalıyor.
“DEVLETİN ELİNDE SAĞLIKLI ÜRETİM VERİSİ YOK”
HAL ESNAFI ‘ARACI’ VE ‘FIRSATÇI’ DENİLEREK HEDEF GÖSTERİLDİ
Mevcut Hal Yasası düzeltilebilir mi?
2012 yılında bu yasa çıkarılmadan önce bugün yaşadığımız sorunlarla ilgili uyarılarımızı yaptık. Yasanın çıkmaması için mücadele ettik ancak sonuç alamadık.
Bugün de bakanlara, muhalefet partilerinin liderlerine ve milletvekillerine durumumuzu anlatıyoruz. Kayıt dışılığı önleyecek ve hal esnafını koruyacak düzenlemeler yapılmasını istiyoruz. Ancak hükümetin bu konuda yeterli adım atmadığını, muhalefetin de çözüm üretme gücünün bulunmadığını düşünüyoruz. Hal esnafının umudu giderek azalıyor.
Kayıt dışılık nedeniyle devletin ve ilgili bakanlığın elinde üretime ilişkin sağlıklı veriler de bulunmuyor. Türkiye’nin ne kadar bibere, domatese, elmaya ya da kayısıya ihtiyacı olduğunu belirleyebilmek için güvenilir verilere ihtiyaç var. Veri olmadan üretim planlaması yapmak ve sorunları çözmek mümkün değil.
Önceden üretilen ürünlerin büyük bölümü haller üzerinden geçtiği için devletin elinde üretime dayalı veriler bulunuyordu. Antalya’dan Isparta’ya faturasız ürün götürülemezdi. Şimdi ise ürün tarladan alınarak istenilen yere götürülebiliyor ve istenilen fiyata satılabiliyor.
Geçmişte hallerde satılık ya da kiralık dükkân bulmak mümkün değildi. Bugün ise dükkânların yaklaşık yarısı boş durumda. Esnaf halden ayrılıyor, çünkü hale yeterli miktarda ürün gelmiyor.
Bütün bunları anlatmamıza rağmen sesimiz duyulmuyor. Hal esnafı büyük sıkıntı yaşıyor. Yıllarca “aracı”, “komisyoncu” ve “fırsatçı” denilerek hedef gösterildik. Bugün ise sebze ve meyveye yüksek fiyatlarla ulaşmak zorunda kalan tüketici bu yanlış politikaların bedelini ödüyor.
Antalya Toptancı Hali’nde uzun yıllardır komisyonculuk yapan Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nevzat Akcan, sektörün yaşadığı sorunlara dikkat çekti.
Hal esnafı, üretici ve tüketicinin ortak çıkarlarını korumak amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Akcan, sorunları siyasi parti temsilcileri ve ilgili kurumlarla paylaşmalarına rağmen bekledikleri adımların atılmadığını söyledi.
2024 yılında yapılan seçimle ANTKOMDER Başkanlığı görevini devralan Akcan; yüksek girdi maliyetleri, tarım piyasasındaki belirsizlikler ve nakit akışında yaşanan sıkıntıları sık sık gündeme taşıyor.
Akdeniz Ticaret Dergisi Editörü Ömer Faruk Güder’in sorularını yanıtlayan Akcan, 2012 yılında çıkarılan Hal Yasası’nın yaş sebze ve meyve toptancı hallerini işlevsiz hâle getirdiğini savundu. Mevcut sistemin kayıt dışı ticareti artırdığını ileri süren Akcan, hal esnafının giderek sektörden uzaklaştığını ifade etti.
“SORUNLARIMIZI ANLATIYORUZ ANCAK ÇÖZÜM BULUNMUYOR”
Nevzat Bey, iki yıl önce başkanlığına seçildiğiniz Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneğinde hangi çalışmaları yürütüyorsunuz?
Benden önce görev yapan dernek başkanlarımız gibi biz de komisyoncu hal esnafının, üreticinin ve tüketicinin haklarını korumak için mücadele ediyoruz. Sektörümüzün sorunlarını her ortamda ve ilgili bütün makamlara anlatmamıza rağmen ne yazık ki çözüm konusunda karşılık bulamıyoruz.
Sektörde artık hiçbir şey eskisi gibi değil. Toptancı halleri pasifize edildi. 2012 yılında çıkarılan Hal Yasası, hal esnafını zor durumda bırakırken üreticiyi de kayıt dışı çalışmaya yöneltti.
Bu yasa çıkmadan önce üretici, sebze ve meyvesini tarlasından ya da serasından toplar, hale getirir ve fatura karşılığında satardı. Hal esnafı da fatura kesmek zorundaydı. Ancak 2012’de çıkarılan düzenlemeyle bu uygulama kaldırıldı ve beyan esaslı sisteme geçildi.
Bugün 50 liraya alınan bir ürün, sisteme 5 liraya alınmış gibi bildirilebiliyor ve Ticaret Bakanlığına yapılan bu beyan geçerli kabul ediliyor. Böylece kayıt dışılığa uygun bir ortam oluştu. Sorunlarımızı yetkililer biliyor ancak çözüm üretilmiyor. Derneklerimizin de artık bu sorunları aşmaya gücü yetmiyor.
YAŞ SEBZE VE MEYVEDE FAHİŞ FİYATIN NEDENİ HAL YASASI
Tüketiciler sebze ve meyveye ulaşmakta zorlanıyor. Pazarlardaki yüksek fiyatlar özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların alım gücünü zorluyor. Bu fiyatlar nasıl oluşuyor?
2012 yılında çıkarılan Hal Yasası, sebze ve meyvede yüksek fiyatların oluşmasının en önemli nedenlerinden biridir. Faturasız ve beyan esaslı bildirim sistemi nedeniyle ürünlerin alış fiyatları gerçeğinden düşük gösterilebiliyor.
Üreticiden 50 liraya alınan bir ürün, Ticaret Bakanlığının sistemine 5 liradan alınmış gibi bildiriliyor ancak pazarda 80 liraya satılabiliyor. Daha sonra da pazarlarda ve marketlerde fahiş fiyat uygulandığı söyleniyor. Oysa mevcut yasal düzenleme bu tablonun oluşmasına zemin hazırlıyor.
Yürürlükteki Hal Yasası, hal esnafını ortadan kaldırırken üreticiyi de tüccarın insafına bıraktı. Tarımsal üretim giderleri sürekli yükselirken üretici, ürününü çoğu zaman maliyetinin altında satmak zorunda kalıyor. Ürünü kayıt dışı alan tüccar ise yüksek kâr oranlarıyla tüketiciye ulaştırabiliyor.
“BU YASA DEĞİŞMEZSE HAL ESNAFI HALDE KALAMAZ”
Hal Yasası değiştirilmezse sektörünüzü nasıl bir gelecek bekliyor?
Bu yasa değişmediği sürece hal esnafının hal içerisinde kalması mümkün değil. Üretici, ürününü hal dışında satabiliyor ve mevcut düzenleme buna imkân tanıyor.
Ben de birkaç yıl sonra hal dışına çıkmak zorunda kalabilirim. Çünkü sistem âdeta kayıt dışı çalışmayı teşvik ediyor. Üretici, ürününü hale getirmeden istediği kişiye, istediği yerde doğrudan satabiliyor. Dünyada örneği olmayan bir sistemle karşı karşıyayız.
Hal esnafı halden çıkıyor, yaş sebze ve meyve toptancı halleri ise giderek boşalıyor.
“DEVLETİN ELİNDE SAĞLIKLI ÜRETİM VERİSİ YOK”
HAL ESNAFI ‘ARACI’ VE ‘FIRSATÇI’ DENİLEREK HEDEF GÖSTERİLDİ
Mevcut Hal Yasası düzeltilebilir mi?
2012 yılında bu yasa çıkarılmadan önce bugün yaşadığımız sorunlarla ilgili uyarılarımızı yaptık. Yasanın çıkmaması için mücadele ettik ancak sonuç alamadık.
Bugün de bakanlara, muhalefet partilerinin liderlerine ve milletvekillerine durumumuzu anlatıyoruz. Kayıt dışılığı önleyecek ve hal esnafını koruyacak düzenlemeler yapılmasını istiyoruz. Ancak hükümetin bu konuda yeterli adım atmadığını, muhalefetin de çözüm üretme gücünün bulunmadığını düşünüyoruz. Hal esnafının umudu giderek azalıyor.
Kayıt dışılık nedeniyle devletin ve ilgili bakanlığın elinde üretime ilişkin sağlıklı veriler de bulunmuyor. Türkiye’nin ne kadar bibere, domatese, elmaya ya da kayısıya ihtiyacı olduğunu belirleyebilmek için güvenilir verilere ihtiyaç var. Veri olmadan üretim planlaması yapmak ve sorunları çözmek mümkün değil.
Önceden üretilen ürünlerin büyük bölümü haller üzerinden geçtiği için devletin elinde üretime dayalı veriler bulunuyordu. Antalya’dan Isparta’ya faturasız ürün götürülemezdi. Şimdi ise ürün tarladan alınarak istenilen yere götürülebiliyor ve istenilen fiyata satılabiliyor.
Geçmişte hallerde satılık ya da kiralık dükkân bulmak mümkün değildi. Bugün ise dükkânların yaklaşık yarısı boş durumda. Esnaf halden ayrılıyor, çünkü hale yeterli miktarda ürün gelmiyor.
Bütün bunları anlatmamıza rağmen sesimiz duyulmuyor. Hal esnafı büyük sıkıntı yaşıyor. Yıllarca “aracı”, “komisyoncu” ve “fırsatçı” denilerek hedef gösterildik. Bugün ise sebze ve meyveye yüksek fiyatlarla ulaşmak zorunda kalan tüketici bu yanlış politikaların bedelini ödüyor.
İlginizi Çekebilir
